 |
polecane |
 |
 |
lg
koreańska marka producent sprzętu agd rtv audio video foto
samsung
tv lcd promocje cenowe rtv video kina domowe
sony
sklep internetowy z telewizorami lcd , mega oferty super ceny
panasonic
oferta japońskiego producenta elektroniki panasonic shop
bosch
Marka niemiecka wysoka jakośc sprzętu do zabudowy agd
canon
aparaty cyfrowe canon lustrzanki kompakty
electrolux
promocja cenowana wyroby marki electrolux mega ceny |
|
 |
|
 |
 |
 |
|
|
TŁUSZCZETłuszcze są uważane za najbardziej kaloryczne składniki
pożywienia i odznaczają się dużymi walorami smakowymi. Są
niezbędnym składnikiem pożywienia, jednakże z punktu widzenia
zachowania zdrowia ich spożycie wymaga szczególnej kontroli.
Według zasad fizjologii żywienia oraz zasad profilaktyki
zdrowotnej udział całkowitego tłuszczu powinien stanowić 20 do
30% ogólnej ilości spożywanych kalorii. W żywieniu dzieci i
młodzieży oraz zdrowych ludzi dorosłych ciężko pracujących
fizycznie tłuszcze powinny dostarczać do 35% ogólnej ilości
spożytej energii (kalorii). Niestety, w krajach rozwiniętych,
do jakich zaliczamy i Polskę, spożycie tłuszczu jest nadmierne,
przekraczające 40% energii. Jest to zjawisko niebezpieczne,
gdyż nadmiar tłuszczu w pożywieniu powoduje podwyższenie
poziomu cholesterolu we krwi, zwiększając ryzyko wystąpienia
wielu groźnych chorób, takich jak choroby na de miażdżycy
(choroba "wieńcowa serca, zawał serca, udar mózgu czy niektóre
nowotwory, otyłość, cukrzyca typu II i inne). Tłuszcze jadalne
mogą być pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego. Do tłuszczów
pochodzenia zwierzęcego zaliczamy m.in. masło, smalec, słoninę,
łój, do tłuszczów roślinnych natomiast zaliczane są tłuszcze
ciekłe: oliwa z oliwek, olej sojowy, słonecznikowy, arachidowy,
rzepakowy (nisko- lub bezemkowy) oraz margaryny produkowane
głównie z olejów roślinnych. Od kilku lat na rynku są również
spotykane tzw. tłuszcze mieszane (mix), będące połączeniem
tłuszczu roślinnego z tłuszczem zwierzęcym. Większość tłuszczów
pochodzenia zwierzęcego, a także olej palmowy i kokosowy,
charakteryzuje się dużą zawartością kwasów tłuszczowych
nasyconych (NKT lub z angielskiego SFA), natomiast tłuszcze
pochodzenia roślinnego - dużą zawartością kwasów tłuszczowych
nienasyconych (NNKT). NNKT, czyli niezbędne nienasycone kwasy
tłuszczowe, nie mogą być syntetyzowane w organizmie człowieka i
z tego powodu muszą być stale, systematycznie dostarczane z
pożywieniem. Biorą one udział w regulacji wielu czynności
ustrojowych, a przede "wszystkim zapobiegają rozwojowi
miażdżycy poprzez obniżanie poziomu cholesterolu we krwi oraz
zmniejszanie agregacji płytek krwi, czyli zdolności
"wytwarzania zakrzepów naczyniowych, prowadzących do zawałów.
NNKT są niezbędne do syntezy hormonów tkankowych, tzw.
prostaglandyn, które odznaczają się różnorodnym i bardzo ważnym
działaniem w ustroju człowieka. Nienasycone kwasy tłuszczowe
należą do dwóch rodzin: omega 6 i omega 3. Bogatym źródłem
kwasów tłuszczowych omega 6 są przede "wszystkim niektóre
nasiona roślin oleistych i oleje: kokosowy, słonecznikowy,
kukurydziany i sojowy oraz produkowane z nich margaryny. Kwasy
omega 6 wykazują korzystne oddziaływanie w odniesieniu do
obniżania poziomu tzw. złego cholesterolu, (frakcji LDL).
Ponieważ stwierdzono, że wysokie spożycie tych kwasów, oprócz
obniżania "złego" cholesterolu może powodować również obniżenie
tzw. dobrego cholesterolu, czyli frakcji HDL, spożycie tych
kwasów nie powinno przekraczać średnio 7% energii. Pamiętać
przy tym należy, że oleje roślinne rodziny omega 6 należy
spożywać w postaci surowej nie powinno się na nich smażyć.
Głównym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych omega 3 są
niektóre oleje roślinne (rzepakowy i lniany) oraz ryby i ssaki
morskie. Kwasy te obniżają przede wszystkim poziom
trójglicerydów "w surowicy krwi oraz we frakcji VLDL. Jest to
bardzo korzystne zjawisko, gdyż zarówno wysoki poziom
trójglicerydów, jak i frakcji VLDL uznawany jest za niezależny
czynnik ryzyka miażdżycy, podobnie jak wysoki poziom
cholesterolu i frakcji LDL. Ilością skuteczną do hamowania
produkcji VLDL jest 2-5 g kwasów tłuszczowych omega 3 w
dziennej racji pokarmowej. Stwierdzono, że ta ilość kwasów nie
wywiera wpływu na stężenie cholesterolu w surowicy krwi.
Spożycie 100-200 g ryb morskich dziennie dostarcza 2 g kwasów
tłuszczowych omega 3. Niepożądaną cechą tłuszczów zawierających
duże ilości kwasów nienasyconych jest ich podatność na
oksydację, czyli utlenianie, bowiem im wyższy stopień
nienasycenia tłuszczu, tym mniejsza jego odporność na działanie
tlenu atmosferycznego,
szczególnie "w wysokiej temperaturze. Podczas smażenia na
olejach bogatych w kwasy nienasycone, np. takich jak olej
słonecznikowy i sojowy, powstają związki (nadtlenki,
wodorotlenki lipidowe), które wykazują miażdżycorodne działanie
i prawdopodobnie oddziałują pronowotworowo. 2 tego względu
jedynymi tłuszczami nadającymi się do obróbki kulinarnej w
wysokich temperaturach, czyli smażenia i pieczenia, są olej
rzepakowy nisko- lub beze-rukowy oraz oliwa z oliwek. Te dwa
tłuszcze zawierają przede wszystkim kwasy jednonienasycone
(MUFA). Pozostałe oleje, dostarczające głównie kwasów
wielonienasyconych (PUFA), są niezbędne w prawidłowym żywieniu,
lecz tylko wtedy, gdy są spożywane na surowo. Oprócz wyżej
opisanych kwasów tłuszczowych w naszym codziennym pożywieniu
występują również tzw. kwasy tłuszczowe trans. Kwasy te
występują "w postaci naturalnej np. w maśle, jednakże w
największych ilościach są wytwarzane w procesie utwardzania
olejów roślinnych metodą uwodornienia w trakcie produkcji
margaryn. Kwasy trans są formą nienasyconych kwasów
tłuszczowych, które, jak stwierdzono w licznych badaniach,
zachowują się w organizmie jak nasycone kwasy tłuszczowe, czyli
wykazują działanie miażdżycorodne. Pocieszający jest fakt, że w
chwili obecnej duża część margaryn jest produkowana z olejów
roślinnych metodą przeestryfikowania, dzięki czemu kwasy trans
występują najwyżej w śladowych ilościach. Ponieważ na
opakowaniach kupowanych margaryn nie umieszcza się informacji o
zawartości kwasów trans, istnieje prosta metoda pozwalająca na
wybór zdrowej margaryny - wybierać należy margaryny miękkie,
sprzedawane w kubeczkach, dające się łatwo rozsmarować zaraz po
wyjęciu z lodówki. Margaryny, które twardnieją w lodówce,
charakteryzują się większą ilością kwasów trans. Tłuszcze
dzieli się również na tzw. tłuszcze widoczne i niewidoczne.
Tłuszcze niewidoczne są zawarte w produktach żywnościowych
takich, jak mięso i przetwory mięsne, ryby, mleko i przetwory
mleczne pełnotłuste oraz produkty, do któiych wyrobu stosuje
się tłuszcz. Wszystkie tłuszcze dodawane do pożywienia nazywamy
"widocznymi"; są to np. masło, oleje, margaryny, smalec.
Rozróżnienie między tłuszczami "widocznymi" a "niewidocznymi"
ma znaczenie praktyczne, pomaga bowiem określić całkowitą
zawartość tłuszczu w codziennym pożywieniu. W przeciętnym
jadłospisie większość spożywanego tłuszczu to właśnie tłuszcz
"niewidoczny".Tłuszcze nasycone spożywane w nadmiernej ilości
przyczyniają się w istotny sposób do podniesienia poziomu
cholesterolu w surowicy krwi. Jednakże nie tylko one oddziałują
na poziom cholesterolu. Cholesterol jest wytwarzany przez
organizm człowieka i organizmy zwierzęce w sposób naturalny.
Choć jest potrzebny organizmowi do prawidłowego funkcjonowania,
to jego nadmiar w pożywieniu jest bardzo szkodliwy dla zdrowia.
Należy pamiętać, że nie tylko nasycone kwasy tłuszczowe
przyczyniają się do podwyższenia jego poziomu, czynią to
również produkty spożywcze, dostarczające go w dużych
ilościach. Do takich produktów zaliczamy przedewszystkim
podroby (wątroba wołowa,
cielęca, serca wołowe, nerki, płuca) oraz żółtka jaj kurzych.
Zgodnie z zaleceniami racjonalnego żywienia, człowiek dorosły
nie powinien zjadać więcej jak 300 mg cholesterolu dziennie, a
na przykład jedno żółtko jaja kurzego dostarcza średnio już ok.
250 mg cholesterolu. Szkodliwość cholesterolu polega na jego
odkładaniu się na ściankach naczyń tętniczych, co w
konsekwencji prowadzi do rozwoju miażdżycy i np. zawału serca.
Nie każdy jednak rodzaj cholesterolu w organizmie człowieka
działa w ten sposób. Obok szkodliwego dla zdrowia cholesterolu,
określonego jako cholesterol LDL, wyróżnia się także "dobry"
cholesterol HDL. Jego rola polega na "wymiataniu" nadmiaru
"złego" cholesterolu LDL z komórek tętnic. "Dobrego"
cholesterolu jest jednak czterokrotnie mniej niż "złego". Nie
można więc liczyć na to, że organizm samodzielnie poradzi sobie
z nadmiarem szkodliwego LDL. Dlatego tak ważne jest zachowanie
odpowiedniej diety.
|
|
 |
 |
 |
|
|
|
 |
 |
|
